Hoe werkt een online veiling: van registreren tot gunning en ophalen

Een online veiling begint met een verkoper die een kavel aanbiedt en eindigt met een bieder die haar ophaalt. Wat daartussen gebeurt, is bij bijna elk platform hetzelfde in grote lijnen en verschillend in de details. De details bepalen of je goed uitkomt.

Hier lees je hoe een online veiling werkt, in de volgorde waarin je het doorloopt. Wat het kost, staat apart op veilingkosten. Welke soorten veilingen er zijn, vind je in de gids over online veilingen.

Registreren en de kavel bekijken

Zonder account kun je bij vrijwel elk platform wel kijken, maar niet bieden. Voor de registratie vragen platforms gegevens zoals naam en adres, en vaak een betaalmiddel of een bevestiging dat je akkoord gaat met de voorwaarden. Hoe streng dat gaat, verschilt. Bij een deurwaarder moet je volgens de veilingvoorwaarden van LAVG Gerechtsdeurwaarders vooraf onder opgave van naam, adres, woonplaats en telefoonnummer een biednummer aanvragen, en bij een online veiling is dat de account.

Dan de kavel zelf. Een goede kavelpagina noemt de omschrijving, foto’s, de locatie, de sluitingstijd en de kosten. Mis je een van die vier, bied dan niet. Bij veel kavels geldt dat ze verkocht worden in de staat waarin ze verkeren. Op een kijkdag zie je meer dan op een foto, als die bestaat.

Lees vooral wat er over de kosten staat. Bedragen en percentages verschillen per platform en soms per veiling. Kijk dus bij de kavel en in de voorwaarden.

Online bieden: minimale verhoging en een bindend bod

Bij online bieden plaats je een bod dat minstens de minimale verhoging boven het huidige hoogste bod ligt. Het platform toont meestal het eerstvolgende minimumbod. Bieden mag ook hoger.

Een bod is bindend. Het helpcentrum van Troostwijk stelt dat elk online bod definitief en bindend is en niet kan worden geannuleerd. Dat is geen uitzondering, maar de regel op de meeste platforms. Een tikfout van een nul kan dus echt geld kosten.

Eén bron van verwarring is wie je tegenpartij is. Bij een platform dat voor derden veilt, kan de koop met de verkoper tot stand komen en levert het platform de techniek; bij andere platforms is het platform zelf de verkoper. Lees in de voorwaarden wie de wederpartij is, want dat bepaalt bij wie je terechtkunt met een klacht.

Daarnaast is er de vraag of je echt tegen andere mensen biedt. De ACM maakte bekend dat ze House of Tickets, het bedrijf achter Ticketveiling.nl, een boete van € 270.000 had opgelegd. Een biedbot bood van 1 augustus tot en met 1 december 2024 onder verschillende namen mee op een veiling van ruim 70.000 kavels, zodat deelnemers konden denken tegen andere mensen te bieden. Een sterk platform is dus een platform waarvan je de voorwaarden en het gedrag kunt checken.

Automatisch bieden: een maximum opgeven

Veel platforms bieden automatisch bieden aan. Je geeft een maximum op, en het systeem verhoogt je bod telkens als iemand je overbiedt, tot je weer aan kop ligt of je maximum bereikt is. Troostwijk beschrijft in zijn helpcentrum dat je een maximumbedrag kunt instellen om controle over je biedingen te houden.

Wat is hier slim aan? Je hoeft niet te wachten op een melding. Wat is de valkuil? Dat je maximum even bindend is als een gewoon bod. Wie 400 invult en wint op 380, betaalt 380 plus kosten, maar wie op 400 komt, heeft 400 geboden.

Voor de meeste bieders werkt het beste: eerst uitrekenen wat het kavel waard is, inclusief alle kosten, en dan dat getal als maximum invullen. Dat voorkomt dat je in de hitte van de laatste minuten verder gaat dan je plan.

Sluitingstijd en verlenging

Elke veiling heeft een sluitingstijd. Bij veel platforms loopt die niet vast door. Volgens het helpcentrum van Troostwijk verlengt de sluiting van een kavel met twee minuten als er in de laatste twee minuten een bod binnenkomt. Dat werkt als een soft close: de veiling stopt pas als er twee minuten niemand meer biedt.

Platforms hanteren zo’n regel om bieden op de laatste seconde te ontmoedigen. Of een ander platform dezelfde regel kent, staat in de eigen voorwaarden, en een tijd van twee minuten is dus geen standaard.

Dat is ook de reden dat de sluitingstijd op de kavelpagina een verwachting is en geen garantie. Plan je bieden daarom niet op de minuut.

Gunning: wie krijgt het kavel?

Na de sluiting volgt de gunning, het moment waarop het kavel aan een bieder wordt toegewezen. In de simpelste vorm is dat de hoogste bieder. Maar er zijn nuances. De voorwaarden van LAVG Gerechtsdeurwaarders laten bijvoorbeeld weten dat de gerechtsdeurwaarder zonder opgave van redenen een bod mag weigeren en dat hij bij een verschil over een bod beslist. Zo’n voorbehoud komt vooral voor bij gedwongen verkopen. Bij een gewone online veiling staat in de voorwaarden van het platform of er zo’n recht is.

Na de gunning ontvang je een bericht. Bij Troostwijk verschijnen gewonnen kavels volgens het helpcentrum onder ‘aankopen’ in je account, en kun je betalen zodra het bericht komt dat het kavel betaalbaar is.

Wat je vooraf kunt doen om niet te veel te bieden

Een veiling prikkelt: je ziet een teller aflopen en een tegenbieder die je overbiedt. Die druk is bedoeld, of in elk geval een bijwerking. Wie vooraf een grens trekt, houdt het hoofd koel.

Stel een maximum vast voordat je het kavel opent. Reken kosten, btw en ophalen mee. Kijk daarna naar vergelijkbare spullen elders en bepaal of het verschil de moeite waard is. Blijkt na het bieden dat het kavel anders is dan beschreven, dan helpt het als je de beschrijving en de foto’s hebt bewaard, een screenshot is genoeg.

Houd ook rekening met het tijdstip. Een kavel dat ‘s avonds sluit, kan door de verlenging doorlopen. Zet dus geen afspraak vlak na de sluitingstijd en geef jezelf ruimte.

Betalen, ophalen en de regels voor consumenten

Betalen gebeurt meestal via het platform, binnen een termijn die in de voorwaarden staat. Ophalen of bezorging staat in de kavelbeschrijving. Troostwijk noemt twee vormen: ophaalveilingen, waar je op vaste dagen ophaalt op vertoon van de factuur of een vervoerder stuurt, en bezorgveilingen met levering binnen een beperkt gebied.

De bedenktijd verdient aandacht. Bij een koop op afstand heb je als consument meestal veertien dagen. Voor openbare veilingen geldt een uitzondering in het Burgerlijk Wetboek. Volgens de Geschillencommissie is een openbare veiling een verkoopmethode met een biedprocedure onder leiding van een veilingmeester, aan consumenten die persoonlijk aanwezig zijn of dat kunnen zijn (artikel 6:230g lid 1 sub j), en bestaat voor zo’n veiling geen herroepingsrecht (artikel 6:230p onder c). In een zaak uit 2017 oordeelde de commissie dat een veiling waarbij online kon worden geboden, maar die in een zaal werd afgesloten, onder die uitzondering viel. Ook Troostwijk meldt in zijn helpcentrum dat voor zijn Nederlandse veilingen geen herroepingsrecht geldt, omdat bieders ook ter plaatse kunnen bieden.

Bij een veiling die uitsluitend online loopt, kan de bedenktijd dus wel gelden. Lees wat in de voorwaarden staat en vraag bij twijfel ACM ConsuWijzer. Veilt een deurwaarder of de overheid, dan zijn de regels weer anders, zoals op veilingen overheid staat. Platforms die dit regelen worden vergeleken op veilingplatforms, en een voorbeeld staat op Troostwijk veilingen.

Wat een platform doet als je een bod om een bijzondere reden wilt terugdraaien, staat nergens eenduidig, en dat is een vraag voor het platform zelf.